Bu resmi Muğla iline bağlı Ortaca ilçesinin Dalyan mahallesinde bulunan,’’Gemi çek çek alanı ‘’ olarak adlandırılılan , Dalyan nehri üstünde gezi turları düzenleyen 5 ila 10 metrelik gezi teknelerinin kışlık bakıma alınması için karaya çıkarılan bir tür tersane gibi bir yerde tarafımca çekildi. Düzenli olarak her iki günde bir bu yere gider, nehrin kenarında mutlaka oturur bir süre manzarayı izlerim. Bugün yine öğleden sonra buraya geldim ve bu ikazı gördüm. Birkaç gün öncesinde yoktu bu tabela, yeni konulmuştu. Tabelada ‘’ Bugün çöp atarsan, yarın o çöplükte yaşarsın ‘’ yazıyor. Baktığınız da sıradan bir uyarı gibi gelebilir ama derinliğine inerseniz aslında çok büyük bir mesaj içeriyor bu ikaz. Gelin birlikte derinliğine inelim.

Bu tabela neden buraya konuldu ve neden bu mesaj yazıldı?

Bu tabelayı koyan kişi mutlaka buraya geldi ve manzarayı seyrederken de muhtemelen suyun içine atılmış çöpleri gördü. İvedilikle bir kırtasiyeye gitti ve bir karton, bir tahta kalemi ve bu ayaklığı aldı. Geri geldi buraya ve bu ikazı yazıp buraya koydu. İşin özünde nehre çöp atmayın demek istedi ama bana soracak olursanız biraz da öfkeliydi. Muhtemelen doğanın korunmasını savunan biriydi.

Bu tabelayı asan kişi, bu resmin çekildiği yerin hemen yanında yaşayan bir gece bekçisi. Bekçiliğini yaptığı yer ise bir otel arazisi. Arazinin sahipleri birkaç yıl öncesinde nehrin kenarında bu kelepir bir araziyi bulur. Ruhsatı var mı ? Yok mu ? diye bakmaksızın bu arazi satın alır. Yurt dışında yaşadıklarından bir süre araziyi öylece kendi haline bırakırlar. Yıllar geçtikçe yurt dışından elde ettikleri paralarla ,yavaş yavaş bu araziye dokunmaya başlarlar. Önce beş on tane tek katlı beton bina dikmeye başlarlar. Kimse ses etmez başlarda . Bu arada arazide bulunan sığla ve günlük ağaçları da kimseye çaktırmadan kesilmeye başlanır. Arazinin etrafı hızla tel örgü ile çevrilir. Gel zaman git zaman birileri durumu fark eder ve arazinin imar izni ve yapı ruhsatları birileri tarafından sorgulanmaya başlar. Arazi sahipleri kem küm eder ama bu birileri işi hiçte boşlayacak tipler değildir.

İmar izni ve yapı ruhsatı olmadığı ortaya çıkınca ,inşaatlar da durur. Eee bu kadar bina dikilmiş cezası olmayacak mı ? Yüklü de bir ceza kesilmiştir elbette. İş bu sefer mahkemeye taşınır. Halen yargı süreci devam ettiği için buraya bir çivi dahi çakamazlar. Dedim ya gün aşırı buraya gider ve manzarayı mutlaka ziyaret ederim. Bu tabelayı diken arkadaş, çalıştığı yerin nasıl kurulduğunu bilseydi acaba yine de bu tabelayı koyarmıydı buraya ? Orası muallakta kalıyor. Muğla bölgesinde böylesi yerler öylesine çok ki. Bu en basit olanı.

Şimdi ikazın derinliğine bakalım. Denizlerimize ,nehirlerimize ve göllerimize attığımız çöpler her gün haber bültenlerinde bizlere izlettiriliyor. Ders alıyormuyuz ? Sanmam ,çünkü çöp atmaya devam ediyoruz. Peki neden çöp atmaya devam ediyoruz ? Bu sorunun cevabını bana göre psikologlar daha net verebilirler.

2013 Yılında İngiltere’ye bir havayolunun üstün çalışma performansımı ödüllendirmesi için 3 günlüğüne onların davetlisi olarak gittim. Ödül töreni sonrası Leedsbradford’u gezeyim diye otel dışına çıktım .İngilizlerin mimari dokusu ilgimi çekti. Evler, mağazalar çok hoşuma gitti. Resimler çekerken ,elimde bulunan bir çiklet paket kağıdını buruşturup gayri ihtiyari olarak yere attım. Daha birkaç adım atmamıştım ki ,biri benim omzundan tutarak geri çekti.

Sert sözlerle kağıdı neden yere attığımı sordu, özür diledim ve çöpü yerden aldım. Beni durduran kişi sıradan bir İngiliz vatandaşıydı. Polis olsaydı ceza yazacağını anlatıyordu. Adam giderayak bana dönerek ‘’ Türk’müsün ‘’ dedi .Şaşırmıştım ve evet deyince eliyle defol git dercesine bir işaret yaptı ve yürümeye devam etti.

Ben bu olayı ertesi gün bizi davet eden havayolunun yetkilisine anlattım. İngiltere’de yere çöp atmak ciddi bir suç olarak kabul ediliyor ve bu durum tespit edilirse ciddi cezalar da kesilebiliyor olduğunu anlattı bana. Adamlar sokağa çöp atamazken biz denizlerimizi, göllerimizi, nehirlerimizi çöp deryasına çevirmiş durumdayız.

Portakal hasatı biteli nerdeyse bir ay oldu. Portakal ve limon ağaçları yeni çiçek açmışken ,bugün yanımızda ki bahçenin su günüymüş ve tüm bahçeyi su basmıştı. Bahçeye dolan su üstüne bakarken ,limon ve portakalları toplamaya gelen işçilerin attıkları çöplere gözüm ilişti. Plastik su şişeleri ,plastik çatal,bıçak ve tabaklar su üstünde kanala doğru gidiyordu.

Kanaldan muhtemelen de Dalyan nehrine doğru akıp gidecek. İlla nehrin kenarına gidip çöp atmaya gerek yok.Çöp her yerden akıp geliyor zaten.

Şimdi bu ikazı nehrin kenarına bırakan arkadaş ;

Sen oraya uzaydan görülecek şekilde bir yazı koysan da ,zihniyet değişmedikçe O çöp o nehre karışacak. Bu kesin ve net . Günlerdir hatta yıllardır uzmanlar uyarıp duruyor ,Küresel felakete doğru gidiyoruz. Türkiye’nin orman haritası güncellendi. Muğla kelleşiyor. Orman kalmayacak nerdeyse. Denizlerimiz imdat diyor, ormanlarımız feryat ediyor. Su kaynaklarımız tükeniyor ama bunu kimse de dikkate almıyor. Sen istediğin kadar yaz ,çiz nafile .Kimsenin umrunda bile değil. Halen inşaat şirketleri harıl harıl çalışmaya devam ediyor. Durduran yok. Dalaman’dan Dalyan’a kadar yol boyu lüks daire ilanları ile dolu. Göcek’te yanan ormanlar unutuldu bile. Birkaç yıla oralarda yeni inşaatlar yükselmeye başlar. Sarıgerme de ormanlık alanlara yapılan konutları kimse sorgulamıyor. Sistem tıkır tıkır işliyor kardeşim. Sen nehre atılan çöpten dem vuruyorsun ,diğerleri yeni yapılan evlerde verecekleri yaz partilerine hazırlanıyorlar.

Bu hafta Pazar günü saat 20:30’da yayınlanacak olan ‘’ Şehmuz OLGUN ile Muğla Konuşuyor ‘’ programının konusu Küresel Isınma . Programın konuğu Kars Kafkas Üniversitesi Biyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ali KIRPIK hocamızı ağırlayacağız.

Bu tabelayı oraya diken arkadaş ! Senin bu programı izlemen için hususi olarak yarın seni ziyarete geleceğim.

Denizlere, göllere, nehirlere ,hatta hiçbir yere çöp atmayın. Ağaç kesmek zorunda kalıyorsanız ,bir tane yerine 10 tane dikin. Unutmayın sizden sonra da yaşam devam edecek. Senin hakkın olduğu kadar ,senden sonra gelecek olanın da hakkı var yaşamaya.

Selam ve Sevgilerimle

Şehmuz OLGUN