Düzce’nin Binlerce Yıllık Mirası:

Düzce il merkezine yaklaşık 8 km kuzeyde, Konuralp Mahallesi’nde yer alan Prusias ad Hypium Antik Kenti, Batı Karadeniz’in en önemli arkeolojik yerleşimlerinden biridir.

Günümüzde “Batı Karadeniz’in Efes’i” olarak da anılan kent, stratejik konumu, zengin tarihi ve ayakta kalan kalıntılarıyla dikkat çekmektedir.

Kent’in tarihi M.Ö: 3. yüzyıla kadar uzanır.

İlk olarak Hypios adıyla anılan yerleşim, daha sonra Kieros (veya Kieros) olarak bilinmiştir.

Bithynia Kralı I. Prusias (M.Ö: 228-182) döneminde Herakleia’dan alınarak krallığa katılmış ve kralın onuruna Prusias ad Hypium (Hypios Irmağı kenarındaki Prusias) adını almıştır.

Hypios (günümüz Küçük Melen) Irmağı’nın yakınındaki ovaya hâkim bir tepe üzerine kurulan kent, doğal savunma avantajı sunmuştur.

M.Ö: 74’te Bithynia’nın Romalılara bırakılmasıyla Roma egemenliğine giren şehir, İmparatorluk döneminde özellikle 1.-3. yüzyıllarda en parlak çağını yaşamıştır.

Roma döneminde kent, önemli bir idari ve ticari merkez haline gelmiştir.

Sütunlu caddeler (plateia), agora, hamamlar, su kemerleri ve tiyatro gibi kamu yapıları inşa edilmiştir.

Kent, 4. yüzyılda Honorias eyaletinde piskoposluk merkezi olmuş ve Bizans döneminde de varlığını sürdürmüştür.

1323 yılında Osmanlı Beyliği’nin komutanlarından Konur Alp Bey tarafından fethedilen bölge, Osmanlı döneminde de yerleşim olarak kullanılmıştır.

Önemli Kalıntılar:

Antik Tiyatro: Kentin en çarpıcı yapısıdır.

Yaklaşık 10.000 kişilik kapasiteye sahip olan tiyatro, 2013’ten beri Düzce Üniversitesi ve Konuralp Müzesi iş birliğiyle kazılmaktadır.

Depremlere rağmen yapısal bütünlüğünü büyük ölçüde korumuştur.

Son kazılarda Roma dönemi tiyatro bileti, mozaikler ve heykelcik gibi buluntular ortaya çıkarılmıştır.

Su Kemerleri (Kemerkasım): Roma mühendisliğinin güzel örneklerindendir.

11 istinat ayağı günümüze ulaşmıştır.

Diğer Yapılar: Roma Köprüsü, sur duvarları (yaklaşık 3 km), Atlı Kapı, hamam kalıntıları ve akropol alanı ziyaret edilebilir unsurlardandır.

Kazılarda ortaya çıkarılan mozaikler, yazıtlar, mimari bloklar ve lahitler, kentin zenginliğini kanıtlamaktadır.

Kentten çıkan eserlerin büyük kısmı Konuralp Müzesi’nde sergilenmektedir.

Müze bahçesinde sütunlar, ostothekler, mezar stelleri ve mimari parçalar görülebilir.

Prusias ad Hypium, Helenistik, Roma, Bizans ve Osmanlı katmanlarıyla Anadolu’nun kesintisiz yerleşim tarihine tanıklık eder.

Günümüzde devam eden kazılar, kentin sosyal yapısı, deprem tarihi ve Geç Antik Çağ dönüşümü hakkında yeni veriler sunmaktadır.

Düzce’nin turistik ve kültürel açıdan en değerli varlığı olan bu antik kent, hem bilim insanları hem de tarih severler için önemli bir destinasyondur.

Ziyaret Bilgisi: Konuralp, Düzce merkezden kolayca ulaşılabilir.

Tiyatro ve diğer kalıntılar kısmen ziyarete açıktır; güncel durum için Konuralp Müzesi ile iletişime geçilmesi önerilir.

Bu kadim kent, Düzce’nin modern kimliğinin altında yatan derin tarihi mirası gözler önüne sermektedir.

Korunması ve tanıtılması, gelecek nesillere aktarılması gereken ulusal bir sorumluluktur.

Bir sonraki yazımızda görüşene dek, Esen kalın.

RAMAZAN ATASOY