Değerli okuyucularım, kıymetli takipçilerim;

Saadet Partisi’nin Bursa il başkanlığı ve BESDER (Bursa Esnaf ve Sanatkârlar Derneği)’nin birlikte düzenlemiş olduğu sempozyuma katıldık. Sempozyumda kıymetli hocamız Prof. Dr. Mete Gündoğan konuk olarak yer aldı. Kendisinin anlatımlarından önemli değerlendirmelerde bulunduk. Kıymetli hocamız Prof. Dr. Mete Gündoğan’ın anlattıklarından sizlere başlıklar sunuyorum. Sözü çok uzatmadan konumuza dönelim.

Sözlerime, yakın zamanda kutladığımız Polis Haftası’nı tebrik ederek başlamak istiyorum.

Bugün etrafımızda yaşanan olayları sağlıklı bir şekilde değerlendirmek istiyorsak, parçalı bilgilerle değil, bütüncül bir bakış açısıyla hareket etmek zorundayız. Televizyonda izlediğimiz yorumlar, okuduğumuz yazılar ya da duyduğumuz analizlerden rastgele cümleler seçerek bir sonuca varamayız. Peki, bu olaylara nasıl bakacağız?

İlk olarak “güç üretme araçları”nı doğru tanımlamak gerekir. Günümüzde küresel gelişmeleri anlamanın en temel yolu budur. Jeopolitik açıdan baktığımızda, en önemli güç üretme araçlarından biri coğrafyadır. Stratejik geçiş noktalarını kontrol eden ülkeler, doğal olarak güç elde ederler. Boğazlar bu noktada kritik öneme sahiptir. Örneğin, Hürmüz Boğazı’nı kontrol eden bir aktör, yalnızca bölgesel değil küresel ölçekte etkili bir güç unsuru haline gelir. Bu tür noktalar, sadece harita üzerindeki yerler değil; aynı zamanda ekonomik ve siyasi dengeleri belirleyen kilit unsurlardır.

Ancak yalnızca coğrafya yeterli değildir. İkinci olarak ekonomi politik analiz yapmak gerekir. Yani şu soruyu sormalıyız: Yaşanan gelişmeler kimin menfaatine sonuç doğuruyor? Dönen bu büyük çark, kimin tarlasını suluyor?

Bugün dünyada günlük yaklaşık 100 milyon varil petrol üretiliyor. Ancak petrol ve doğalgaz ticaretinin günlük hacmi yaklaşık 1 trilyon dolara ulaşıyor. Bu devasa ekonomik sistemin yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçmektedir. Bu da günlük yaklaşık 200 milyar dolarlık bir ekonomik hareketliliğin tek bir geçiş noktasına bağlı olduğu anlamına gelir.

Dolayısıyla bu boğazda yaşanacak en küçük bir kriz bile, küresel enerji fiyatlarını doğrudan etkiler. Bu etkiyi yalnızca uluslararası piyasalarda değil, günlük hayatımızda da hissederiz. Kullandığımız araçların yakıtından, elektrik üretimine kadar geniş bir alanda bu dalgalanmaların sonuçlarını görürüz.

Üçüncü ve en kritik analiz başlıklarından biri ise teknopolitik analizdir. Günümüzde güç üretmenin bir diğer yolu da teknolojik üstünlüktür. Teknolojiye sahip olan, sahada da masada da güçlü olur.

Örneğin İran’ın füze teknolojisi, bölgede ciddi bir caydırıcılık oluşturmuştur. Büyük askeri güçler dahi bu kapasiteyi dikkate almak zorunda kalmaktadır. Bu durum bir anda ortaya çıkmış değildir. 1990’lı yıllarda başlayan bir teknolojik yatırım ve bilgi transferi sürecinin sonucudur. Kuzey Kore’den alınan füze teknolojisiyle başlayan bu süreç, yaklaşık 30 yıllık bir birikimle bugünkü seviyesine ulaşmıştır.

Buradan çıkarılması gereken sonuç şudur: Güç; coğrafya, ekonomi ve teknolojinin birlikte ve stratejik bir şekilde kullanılmasıyla ortaya çıkar.

Elbette bu değerlendirmeleri yaparken, meseleyi siyasi kamplaşmalara indirgemek büyük bir hata olur. Bu ülke hepimizin. İçinden geçtiğimiz süreç oldukça hassas ve kritik. Bu nedenle konuları sağduyu ile, analiz ederek ve gerçekçi bir bakış açısıyla ele almak zorundayız.

Unutmamalıyız ki bu coğrafya üzerinde farklı hesapları olan pek çok odak bulunmaktadır. Eğer ipi elimizden kaçırırsak, yeniden kontrol altına almak hiç de kolay olmayacaktır.

Bu yüzden konuşacağız, tartışacağız, analiz edeceğiz. Doğruyu bulmak için birlikte düşünecek, birlikte sorgulayacağız. Amacımız; bu zorlu süreçleri ülke olarak en az zararla atlatmak ve geleceğe daha sağlam adımlarla ilerlemektir.

HERKESE MUTLU HAFTALAR DİLİYORUM...

ERKAN SEZGİN

GAZETECİ -KÖŞE YAZARI..